Recensie

Afval in overdrachtelijke zin

Jan Dietvorst, geplaatst op 20 juni 2018

Afval, ons leven is er vol van. En de Gemeentelijk Stadsreiniging is dagelijks bezig om het op te ruimen, dat wil zeggen er voor te zorgen dat ons afval zo min mogelijk is te zien. Het zit in ondoorzichtige grijze vuilniszakken, in zwarte en groene plastic containers, in verzamelplaatsen onder de grond. Op de een of andere manier is het belangrijk dat het aan het zicht onttrokken wordt, want afval is wanorde, afval is een beeld van gevaarlijke anarchie.

Met foto’s van afval heeft Jos Houweling honderden collages gemaakt, ze zijn gebundeld in zijn boek Afval Stillevens dat onlangs door uitgeverij Voetnoot is gepubliceerd. De rangschikking is typologisch, op kleur, op vorm, op vindplaats. Kapotte gipsplaat bij verroest betonijzer. Afvoerputjes bij ronde wasteilen. Peuken bij bleke kauwgom op straat. Hij gaat de straat op om te fotograferen, de maker is een zekere zin een verzamelaar. In de psychiatrie wordt van verzamelaars gezegd dat ze te weinig moederliefde hebben gehad.

Wie de maker van dit boek is, dat is één kant van de zaak. De andere is welke filosofie of cultuurkritiek hij aan de samenleving wilde opbaren. De maker moet iemand zijn met een speciaal zintuig voor obstructie en mislukking. Een kenmerk van afval is dat iets ‘op’ is, maar vaak ook dat het ‘kapot’ is. Leven = falen, zegt deze profeet. En dat steeds weer opnieuw, de reeksen van beelden zijn eindeloos. Je vraagt je af of de maker wellicht ooit een geloof heeft gehad en daar van afgevallen is.

De atmosfeer van ‘uitverkoop’ die heerst op deze tweehonderd pagina’s ook. Het afgebeelde voedsel oogt verdacht goedkoop, het kinderspeelgoed is tweedehands en zonder uitzondering lelijk. De mensen maken blijkbaar uit gemakzucht bij voorkeur andere dingen na en daar proberen ze dan zo snel mogelijk weer van af te komen. Friedrich Nietzsche noemde mens een ‘wensmachine’. Dit kan doorgaan voor de economische/ecologische lezing van Jos Houwelings Afval Stillevens.

De strijd tegen afval is hopeloos, de maker van dit boek heeft daarom besloten afval als gek en absurd te omarmen. In zijn tableaux ziet hij vaak van zijn zelfgemaakte regels – soort bij soort – af en het resultaat is surrealisme en DADA. Pure burgerschrik zijn zes pagina’s dichtbedrukt met verwensingen: ‘Jij hebt rotzooi in je hoofd en een rattenkarakter’ en ‘ ‘Jij bent lelijker geworden’. Deze pagina’s zijn de laatste in het boek, de auteur voegt daarmee als het ware een maatschappelijke dimensie aan zijn inventaris van afval toe. Als epiloog van dit opwekkende en buitengewone boek is het gescheld enigszins verontrustend. Afval? Zijn wij het zelf?

—————————————
Dit boek is te verkrijgen via deze pagina van uitgeverij Voetnoot.

 

Nieuwe uitgave

Wat goed om Daniel Bănulescu te zijn

Redactie, geplaatst op 18 juni 2018


In 2013 was de Roemeen Daniel Banulescu een van de dichters van het 44ste Poetry International Festival Rotterdam. Jan H. Mysjkin selecteerde en vertaalde nu een dwarsdoorsnede door de bundels ‘De dag waarop ik werd gepubliceerd’ (1987), ‘Ik zal je liefhebben tot het eind van het bed’ (1993), ‘De ballade van Daniel Banulescu’ (1997) en ‘Daniel, van het gebed’ (2002).

Daniel Banulescu: ‘Zoals de reddingsbrigade, redt poëzie levens. Poëzie kan het leven van de auteur of dat van de lezer redden. Poëzie is een remedie tegen wanhoop. Maar het is een menselijke remedie. Dus komt het meer voor dat ze niet redt dan wel. Poëzie kan ook een gezette, dronken badmeester zijn die zelf een redder nodig heeft om te overleven. Je moet geen idool van de poëzie maken. Poëzie is gewoon mijn beschonken lerares levitatie.’

Vertaling: Jan H. Mysjkin
88 pagina’s
ISBN 978 90 78627 49 4
Prijs: € 19,95

Dit boek is onder andere te verkijgen op deze webpagina van Uitgeverij Vleugels.

Nieuwe uitgave

Aurélie Valognes – Hard tegen Hard

Redactie, geplaatst op 17 juni 2018


Ferdinand Brun is een nare oude man. Zijn vrouw heeft hem verlaten, hij heeft geen contact meer met zijn dochter en kleinzoon en maakt het leven van zijn buren in het appartementengebouw waar hij woont behoorlijk zuur. Het enige levende wezen dat hij om zich heen kan verdragen is zijn hond Daisy. Maar als Daisy verdwijnt en Ferdinand te horen krijgt dat hij zal moeten verhuizen naar een bejaardentehuis, breekt hij. Het zijn net zijn buren, de 10-jarige flapuit Juliette en de pittige oude dame Beatrice, die hem doen inzien dat het leven een stuk mooier wordt met mensen om je heen. En dat het nooit te laat is om je familie écht te leren kennen.

Auteur Aurélie Valognes
Vertaald vanuit het Frans
ISBN 9789492958198
224 Pagina’s
Formaat 210 x 135 x 22 mm
Prijs: € 19,99

Dit boek is te verkrijgen via deze webpagina van uitgeverij Horizon.

Nieuws

Dean Bowen, Radna Fabias, Elisabeth Tonnard en Arno Van Vlierberghe genomineerd voor de 30ste C. Buddingh’-Prijs

Redactie, geplaatst op 15 juni 2018


De jury van de C. Buddingh’-Prijs 2018 nomineert de debuten van Dean Bowen, Radna Fabias, Elisabeth Tonnard en Arno Van Vlierberghe voor de 30ste C. Buddingh’-Prijs, de jaarlijkse prijs voor het beste Nederlandstalige poëziedebuut. De jury, bestaande uit Charlotte Van den Broeck, Jeroen Dera en Antoine de Kom, kreeg eenentwintig debuutbundels onder ogen. De winnaar van de C. Buddingh’-Prijs 2018 wordt op donderdag 31 mei a.s. bekendgemaakt in ‘De Staat van de Poëzie’, een speciaal programma op het 49e Poetry International Festival. Al eerder presenteren de genomineerden hun bundels in de tuin van Boekhandel Van Gennep in Rotterdam.

‘De inzendingen van dit jaar getuigen van grote diversiteit en verregaande vernieuwing, een zoektocht naar engagement in talige vorm waarin de kracht van poëzie als ontwrichtend medium duidelijk wordt,’ aldus de jury. ‘Taalplezier moet het af en toe ontgelden in deze soms cerebrale identiteitspoëzie, die een duidelijke zoektocht naar het ‘ik’ vormt. Opvallend zijn de kleine uitgeverijen: zij hebben het voortouw genomen in het bewandelen van deze weg van vernieuwing en durven opvallende stemmen uit te geven.’

De genomineerde debuten op een rij:

Bokman van Dean Bowen
Uitgeverij Jurgen Maas

“een lichaam dat / het tussenin balanceert niet in staat aan de politiek van het bestaan / te ontsnappen” – ‘In Bokman wordt het tussenin in een eruptie van registers aanschouwelijk gemaakt. Het levert een lang nazinderende bundel op, die een zeer originele, weerbarstig nieuwe stem vertolkt,’ zo oordeelt de jury. Dean Bowen is dichter, performer en psychonaut. Hij publiceerde op de online platforms SampleKanon en Hard//Hoofd en in tijdschriften als nY en Kunsttijdschrift Vlaanderen. Zijn krachtige voordracht maakt hem een graag geziene gast bij de diverse woordkunstpodia in Nederland en België.

Habitus van Radna Fabias
Uitgeverij Arbeiderspers

“ik krijg / vijf trucs om gokkasten te laten betalen / een simpele manier om geld te maken / acht manieren om de man thuis te houden waaronder / vier brouwsels voor een strakkere kut” – ‘De taal houdt onder schot in Habitus. Met overdonderde kracht sleurt Fabias de lezer mee in een broeierig tussengebied. Een subversieve stem die afkomst, bestemming, lichaam en perspectief te lijf gaat en daarbij zichzelf en de ander niet spaart,’ schrijft de jury. Radna Fabias is geboren en getogen op de Nederlandse Antillen. Zij studeerde aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en won in 2016 de poëzieprijs van de stad Oostende.

Voor het ideaal, lees de schaal van Elisabeth Tonnard
Uitgeverij Het Balanseer

‘Ik vaar. Ik vaar. / Alsmaar vaar ik voort.’ – ‘Zo is ook de leeservaring bij deze gedichten. Deze kunstzinnige en conceptuele bundel is een reis langs landschappen en straten, langs kleuren en coniferen, maar vooral langs een taal die je keer op keer wilt herbeleven,’ aldus de jury. Elisabeth Tonnard is werkzaam op het terrein van poëzie, fotografie en kunstenaarsboeken. In 2003 gaf ze in eigen beheer Let us go then, you and I uit, gedichten getipp-exed uit een gedicht van T.S. Eliot. Sindsdien maakte ze zo’n veertig kunstenaarsboeken, variërend van een boek dat geheel onzichtbaar is tot een boek dat een draagbaar zwembad vormt.

Vloekschrift van Arno Van Vlierberghe
Uitgeverij Het Balanseer

“Wie komt in opstand en tegen wat? Een Arno kwam opnieuw met lege handen op de thuisplek toe.” – ‘Niets is minder waar. Hier hamert een ontegensprekelijke poëzie en dwingt ons tot het besef van wat in groots verzet al doordrenkend dichten is,’ aldus de jury. Arno Van Vlierberghe is dichter. Hij leeft, woont en werkt in Gent. Zijn werk verscheen onder andere in Het Liegend Konijn, nY, Deus Ex Machina, DW B en op Hard//hoofd, Cabaret Wittgenstein en Samplekanon.

C. Buddingh’-Prijs

Sinds 1988 wordt op initiatief van Poetry International ieder jaar de C. Buddingh’-Prijs uitgereikt aan de schrijver of schrijfster van het beste poëziedebuut. Met de prijs beoogt Poetry International meer aandacht te genereren voor talentvolle nieuwe stemmen in de Nederlandstalige poëzie. Voor menig dichter van naam was de C. Buddingh’-Prijs de eerste belangrijke trofee die in de wacht werd gesleept. Joke van Leeuwen, Tonnus Oosterhoff, Ilja Leonard Pfeijffer en Anna Enquist, of recenter Lieke Marsman, Ellen Deckwitz, Maarten van der Graaff en Marieke Lucas Rijneveld behoren tot de laureaten.

Uitreiking en presentatie

De C. Buddingh’-prijs 2018 wordt op 31 mei uitgereikt tijdens ‘De Staat van de Poëzie’ op het Poetry International Festival. In aanloop op de uitreiking presenteren de dichters hun genomineerde debuten op donderdag 17 mei om 17:00 uur in de gezellige tuin van Boekhandel v/h Van Gennep, aan de Oude Binnenweg in Rotterdam.